یاشلی باخیشلار - حمیده رئیس زاده

یاشلی باخیشلار

کؤرپه اللرین بارماقلاریندا

قان قورویاندا

یاشلی باخیشلار

دوستاق یولوندا باغلی قالاندا

قورخو اللری

قالخان قامته تور توخویاندا

گینه ده

سنین قارا بالیغین یادیما دوشور

 

آتا سؤزلری- 33

آتا سؤزلرینین عالمی/ دنیای ضرب المثل ها

 

۱ - دلی دلینی گؤرنده ، چوماغینی یان قیسار

دیوانه چو دیوانه ببیند خوشش آید

۲ - طاماحکارین قارنی دویار گؤزو یوخ

شکم طماع سیر هم بشود چشمش سیر نمی شود

۳ - تازی یا دئییر توت ، داوشانا دئییر قاچ

به سگ تازی می گوید بگیر ، به خرگوش می گوید فرار کن

۴  -منیم بالام بادام دیر ، بالاسی بادامین ایچی

فرزند من بادام است ، بچه اش مغز بادام

۵ - پوخ یئیه نین قاشیقی بئلینده اولار

کسی که گهی می خورد باید قاشقش هم دم دستش باشد.

 

نیمه شعبان

نیمه شعبان مبارک

آتاسؤزو - 32

ده ضرب المثل

 

۱ - سؤزو آتدیم یئره صاحابی گؤتوره 

حرف را انداختم زمین تا صاحبش بردارد.

 

۲ - اؤرتولو بازار دوسلوغو پوزار  

بازار سرپوشیده دوستی را به هم می زند

 

۳– ائله بیل گمی لری باتیب

مثل اینکه کشتی هاش غرق شده

 

۴– قوناق قوناقی ایسته مز ائو ییه سی هئچ بیرین

مهمان مهمان را دوست ندارد ، صاحب خانه هیچ کدام را

 

۵ – ائله دانیشیرکی پیشمیش تویوغون گولمه یی گلیر

حرفی می زند که مرغ پخته خنده اش می گیرد

 

۶ – پیشیگین آغزی اته یئتیرمیر ، دئییر پوف – پوف اییسی گلیر

دست گربه به گوشت نمی رسد می گوید پیف – پیف بوی بدی می دهد

 

۷ – ناهاردان بللی دی شاما نه وار

از ناهار معلوم است که شام چی داریم

 

۸ – یئرینه ایشه مه غی بس دئییل هله بیرده بیر شیرین چای ایستیر

به رختخواب شاشیدنش بس نبود چای شیرین هم میخواهد

 

۹ – شریک یاخچی اولسایدی آللاه اؤزونه بیرین توتاردی

شریک اگر خوب بود خدا یکی برای خودش می گرفت

 

۱۰ – سرباز نه بیلیر هئیوا کالدی

سرباز از کجا می فهمد که به کال است

 

 

 

آتا سؤزلری

 

http://gayagizi4.blogspot.com/

 

 

ااکمه : کاشت

اکمه : کشت

اکمک : کاشتن

 

اکینه جک : مزرعه

 

اکیبب بیچمک : کاشت و برداشت

 

اکیب بیچن : کشاورز

 

اکین بیچین : کار کشاورزی

 

اکیش : روش کاشت

 

اکیلمک : کاشته شدن

 

اکیلی : کاشته شده

 

اکیلمیش : کاشته شده

 

اکین : کشت

 

اکین آلتی : زمین زیر کشت

 

اکین چی : کشاورز

 

اکینچی لیک : کار کشاورزی

 

اکین واختی : وقت کشت

 

اکین یئری : زمین زراعی

 

اکینه باخان : کسی که مراقب کشت است

...

سؤزلوک

http://gayagizi2.blogspot.com/

 

 

 

تسلی - ممد آراز

تسلی - ممد آراز

 

هله عمروموزون نه یازی اولوب

هله بو دنیادا نه یاشامیشیق

بیزیم پاییمیزا چاتاسی اولوب

تسلی بیر قاشیق ، امید بیر قاشیق

..

دئمه کی عمروموز کئچدی یاریدان

بیز یئنه امیدلی گونلر یاری ییق

بیز کی گله جگه اینام ساریدان

دنیانین ان وارلی آداملاری ییق

..

http://gayagizi11.blpogspot.com/

 

دولانیم باشیوا - حیران خانیم

دولانیم باشیوا  

 

ای اوزی گول ، عاریضی روشن ، دولانیم باشیوا

قد نخل وادی ایمن ، دولانیم باشیوا

چشمی جادو ، کیپریکی پئیکان ، قاشی قوس قزح

ساچی سونبول ، زولفی سوسن ، دولانیم باشیوا

هئچ یانا ائتمه ز گذر ، هئچ گولشنه سالماز نظر

چون توتوب زولفون خمین مسکین ، دولانیم باشیوا

بولبول بیچاره چکدی ، هر زمان یوز مین جفا

دؤنمه دی هئچ نوعیلن گولدن ، دولانیم باشیوا

بزم آرا قیل بیر ایشاره خلقدن پئنهان منه

تا دوروب پروانه تک بیردن دولانیم باشیوا

چونکو وار عاشیقلره لطف نهانون ای جوان

بنده نی ده هم داخی سئوسن ، دولانیم باشیوا

دردین آللام دیلبریم ، دیوانیم ائت اغیاریلن

او دولانسین باشیوا ، یا من دولانیم باشیوا

وئر جوابیم ، کس باشیم ، توت عزام ، خوار ایلمه

قویما شاد اولسون منه دوشمن ، دولانیم باشیوا

ای گؤزل یوخدور منیم تک قددیوه دلباخته

قدریمی من بی کسین بیلسن ، دولانیم باشیوا

من دوشوم صحرالارا مجنون صیفت ، شوریده حال

قیل تماشا حالیمه گولسن ، دولانیم باشیوا

قورخما سن هئچ بنده دن، خوف ائتمه سن ، هئچ کیمسه دن

سن ده اؤز یانیندا بیر به ی سن ، دولانیم باشیوا

گؤرمه دیم مهر و وفا ، عمرومده هرگز ای پری

قومیدن ، بیگانه دن ، ائلدن ، دولانیم باشیوا

نطق حئیران ، یار هجرانیندا بس کی داد ائدیب

لال اولوب آخر دوشوب دیلدن ، دولانیم باشیوا

 

حیران خانم

حیران خانم

 

می گویند شاعر آذربایجانی حیران خانم در زمان فتح علی شاه

 

قاجار می زیست . با آغاز جنگ های ایران و روس نامزدش عازم

 

جبهه های جنگ می شود و هرگز برنمی گردد و تا آخر عمر

 

چشم به راه نامزد و با امید بازگشت او سخن سرائی می کند .

 

...

 

ای صبا ، ای مرغ فرخ فال من

 

گر زتو پرسند یاران حال من

 

گو که آن بیچاره ، بی خانمان

 

از فراق دوستان شد ناتوان

 

گر ز سر پرسند ، گو شد پایمال

 

سوخت تن از حسرت روز وصال

 

گر ز جان پرسند  ، گو رفت از میان

 

از فراق ماه روی دوستان

 

گر ز دل پرسند ، گو گردیده خون

 

از ستمهای سپهر واژگون

 

گر بپرسند چشم او را هست نور؟

 

گو ، از هجران یاران گشته کور

 

گر ز لب پرسند ، گو خاموش شد

چونکه زهر هجر بر او نوش شد

او

 

او : او ، ضمیر سوم شخص مفرد ، اشاره به دور

 

آو کیشی : آن مرد

او بیری : آن دیگری

او بیریسی : آن دیگری

اوبیری دونیا : آن دنیا ، دنیای آخرت

او بیرسی گون : پس فردا

او حالدا : در آن حال

اوساهات : همان لحظه

او گون : آن روز

او دؤنه : آن وقت

اوردا : آنجا

اوندا : در آن

اونا گؤره : به خاطر آن

او واخت : آن وقت

او واختدان : از آن وقت

او قدیر : آن اندازه

او گون : آن روز

او کی : آنکه

او تای : آن طرف

او سؤز : آن حرف

اونون : مال او

اونا : به او

اوننان : با او

اوندان : از او

اوندا : پیش او

اونون یانیندا : پیش او

اونا یاخین : نزدیک به او

 

بیائید ، بیائید که گلزار دمیدست

بیائید ، بیائید ، که گلزار دمیدست

بیائید بیائید که گلزار دمیدست 

بیائید ، بیائید که دلدار رسیدست

بیائید به یکبار همه جان جهان را

به خورشید سپارید که خوش تیغ کشیدست

بر آن زشت بخندید که از یار بماندست

بر آن یار بگریید که از یار بریدست

همه شهر بشورید چو آوازه درافتاد

که دیوانه دگربار ز زنجیر رهیدست

بکوبید دهلها و دگر هیچ مگوئید

چه جای دل و عقلست که جان نیز رمیدست

چه روزست ، چخ روزست ، چنین روز قیامت

مگر نامه اعمال ز آفاق پریدست

خمش باش خمش باش مکن فاش مکن فاش

مخور غوره و مفشار که انگور رسیدست

مولانا

بیر آتاسؤزو

 

اورده یی باغلاماغا ایپک گره ک

یارینان اویناماغا اوره ک گره ک

پی نوشت :

از انجمن ادبی شفیق درخواست می کنم . منبع  نازلامالار و آنالایلالاری را که از وبلاکم برداشته و در سایت شان نوشته اند ، درج کنند .

الین وئر منه

الین وئر منه

 

ائلیمین گوللری سولمایان کیمی

 

دریالار اوسگویه دولمایان کیمی

 

توتولوب اوره گیم اولمایان کیمی

 

اوچماقدیر دیله گیم قاناد وئر منه

 

غم توزون آپارمیر گؤزومون سئلی

 

سوسدوروب دیلیمی نه نه لیک فئلی

 

دردیمی سیزیلدیر سازینین تئلی

 

دیلیمدن توکه نمه ز حیات وئر منه

 

چال سازی سسینده سؤزومو دئییم

 

قان رنگین گؤرسه تمه ز دونومو گئییم

 

واردیر چارپیشماغا هله لیک هئییم

 

گئدیرم چنلی یول قیرآت وئر منه

 

جانیملا وارلیغیم ، واریم دیدیشیر

 

اوخ قالیب سوموکده یارا بیتیشیر

 

حیاتیم بوش – بوشا باشا یئتیشیر

 

بو سون گونلریمده ثبات وئر منه

 

قولوما قارداشدان ئدایاق ایستیرم

 

دیلیمه ائلیمده ن سایاق ایستیرم

 

دنیزلر توتوملو چاناق ایستیرم

 

دردیمی یازماغا داوات وئر منه

 

حمیده رئیس زاده – سحر خانیم

 

gayagizi11.blogspot.com/