افندی - واقف

افندی - واقف

سیاه تئللی بیر صنمیم اوچوندان

بادا گئتدی دین - ایمانلار افندی

او اوداکی من دوشموشم یانیرام

دوشمه سین هئچ مسلمانلار افندی

کؤنول دئییل سن گؤردویون هاوادا

دردیم اولور گوندن گونه زیادا

هر زامان دوشنده لب لری یادا

تؤکولور گؤزومدن قانلار افندی

منیم مئیلیم یوخدور سلطاندا خاندا

یاریمین آرزوسون ساخلارام جاندا

خالق دا بیلیر منیم کؤنلوم اوندا

اولسا یوز مین نوجوانلار افندی

موللا اودور هر نه گؤرسه کتابدا

اونو شرح ائیلیه حاق دا حساب دا

واقف دئییر سنه منه بو باب دا

هله آزدیر بو دیوانلار افندی

اوج : نوک ، سر

اوج : نوک ، سر

اوج - اوجا : سر هم

اوجو وار بوجاغی یوخ : بی انتهاست

اوج سوز بوجاق سیز : بی انتها

اوج سوز : بی انتها

اوج - اوجا گلمک : هم اندازه بودن

اوج -اوجا گتیرمک : لبه دو چیز را به همدیگر رساندن ، کنایه

 کاری را  به زحمت به انجام رساندن

اوج بوجاق : گوشه کنار

اوجلوق : سر قلم

اوجونو آچماق : سر دسته ای را باز کردن

اوجلو : نوک دار ، راس دار

اوجو بیز : نوک تیز

اوجونو ایتیرمک : سررشته را گم کردن

اوجوندان یاپیشماق : برای کمک از یک گوشه کاری گرفتن

سؤزلوکلر بوردا

بو وبلاکین جانشینی بوردا

بو نئجه ظولمدور - واقف

بو نئجه ظولمدور منه ائیلیرسن

آدام مگر بیر انصافا گلمزمی ؟

بیرگون گؤره رسن کی والله اؤلموشم

بو قدیر درد چکن آخیر اؤلمزمی؟

خوبلارین بعضی سی نئچه زاد اولور

یارین غمگین قویار اؤزو شاد اولور

بیر سئوگی کی ، سئوگیسیندن یاد اولور

مگر اونون یاخشی لیغین بیلمزمی؟

خوبلاردا عادت دی، نزاکت ساتار

گئنه خیالینی خیالا قاتار

گؤزل اولان مگر باشین دیک توتار

عاشیقیندن دوغرو هئچ آیریلمازمی

عشق اودونا یاندی جانیم سربه سر

آللاها باخ ، ای ظالیم و ستمگر

عاشیقینه قانلار آغلادان دیلبر

رحمه گلیب گؤز یاشینی سیلمزمی؟

بیر پری اولایدی بو دم دن اؤترو

اؤزون اؤلدوره یدی آدم دن اؤترو

قدیر بیلن یاخشی همدم دن اؤترو

واقف ، جان اوزولور ، باش اوزولمزمی؟

ال - آیاق

ال – آیاق ، بیزیم دیلیمیزده

ال – آیاغا دوشمک : دستپاچه شدن

ال – آیاغا دولاشماق : مزاحم شدن

ال – آیاغی سوست لاشماق : از کاری مایوس شدن

ال – آیاغی یئردن اوزولمک : دستش از همه جا کوتاه شدن

ال – آیاغینی ایتیرمک : دست و پایش را گم کردن

ال – آیاغینی باغلاماق : مانع کار کسی شدن

ال – آیاغینی بیر یئره ییغماق : سر و سمان دادن کاری

ال – آیاغی کسیلمک : قطع شدن رابطه

ال – آیاغینی کسمک : قطع رابطه کردن

ال – آیاقدان دوشمک : خیلی خسته شدن

ال – آیاغا دولاشان : کسی که دست و پا گیر است

ال – آیاغی باغلی : کسی که برای انجام کاری مانعی سر

راهش است

ال – آیاغینی توپلاماق : دست و پایش را جمع کردن و مشغول

 کار خود شدن

ال – آیاقدا اولماق : تدارک دیدن کاری

ال – آیاقدا قالماق : زیر دست و پا ماندن

ال – آیاغی سویوماق : از انجام کاری دلسرد شدن

سؤزلوکلر

بیلمه ر - صائب تبریزی

بیلمه ز

نه سبب دندی منیم قدریمی دوران بیلمه ز

جوهرین قیمتینی هئچ زامان عمان بیلمه ز

ازوده آیدین گؤرونور هر نه دئسه ن آینا کیمی

اورگین یانماسا بیل قدرینی جانان بیلمه ز

هاردا دیوانه ساچین تاجه برابر بیلسه

اوردا شاهنان گدانین فرقینی اینسان بیلمه ز

پیس ایله یاخشی نی آنجاق دوشونن باش آییرار

بو قمه آغزی دی یا جام دی او نادان بیلمه ز

حکیمین فیکرینی مشغول ائلییه ر بال لا زهر

قارپیزیلا شکرین فرقینی سورسان بیلمه ز

قلبه درماندی یارین صف - صف اولان مژگانی

دامارین دردینی نئشتر کیمی ، درمان بیلمه ز

صدفین قوینونا دوشموش سو دؤنه ر جوهر اولار

مقصده چاتماغی صائب بیله ر ؟ هاردان بیلمه ز ؟

قایاقیزی جانشین بلاگفا

یاغ ای یاغیش - داغلی ایواز

 یاغ ای یاغیش - داغلی ایواز

یاغ آی یاغیش ، یاغگینان سن

سنه احسن ، سنه آلقیش ، یاغ آی یاغیش

یاغگینان سن ، بو چؤللره چمنلره ، یاغگینان سن

سوسوزلوقدان خزان اولان بو چؤللره ، یاغگینان سن

یاغگینان سن ، آرزولارا دیلک لره ، یاغگینان سن

محبت دن آلاولانان اورکلره ، یاغگینان سن

یاغگینان سن ، یاغا – یاغا ، ایسلاتگینان پالتاریمی

قایتار منه قدیمده کی اؤز عهدیمی ایلقاریمی

ائیله یاغ کی قوی ایسلانسین الیمده کی قلم واراق

یادیمدادی نئجه یاغدین ، دوز اوتوز ایل بوندان قاباق

ائله گؤزل یاغمیشدین کی ، ایسلانمیشدی اوز گؤزوموز

اوتورموشدوق قالا آلتیندا ، بیرآغاجین آلتیندا بیز

سن یاغیردین دامجیلارین سپیلیردی اوزوموزه

ایکی میزده ایستمیردیک ، دوروب گئدک ائویمیزه

قورخوردوخ کی دوروب گئتسه ک خلل گله سئوگیمیزه

سن بیر شعر سن کی ، سن بیر نغمه سن کی

آغزین یوخدو دیلین یوخدو ، نئجه دئییم بیله سن کی

سن یاغاندا یاماجلارا دوزه نلره جان وئریرسن

زمی لره سنبل لرین دامارینا قان وئریرسن

آغ آی یاغیش قوربان اولوم ، سحره جان یاغگینان سن

دایانمادان قالا آلتیندان شهره جک یاغگینان سن

یاغگینان کی گؤی تپه ده ، تپه لرده چیچک آچسین

بو اولکه دن ، بو دیاردان ، غصه کدر اوزاقلاشسین

یاغ آی یاغیش نه اولار کی ، خبر آپار سئوگیلیمه

آمان گوندو بو حالیمی بو گونومو ، اونا دئمه

دؤیه – دؤیه پنجره سین ، دئگینن کی گلیبدی یار

قالا آلتیندا علی نن بئش بئش ویریر ، گلیبدی یار

بو شعر شاعیرین دیلیجه یوتیوب دا

محبت - داغلی ایواز

محبت- داغلی ایواز

منی نه گونلره سالدی محبت

اونونلا باغلادیم هر بیر سؤزومو

دوز آچدیم همیشه اونا گؤزومو

بعضن قربان وئردیم اونا اؤزومو

گؤردوم خیاللارا دالدی محبت

منی نه گونلره سالدی محبت

دائیم من دن قاباق دوردو آیاغا

باخدیغیم قیزلارا قویدو قاداغا

بیلمم نه ایچون منی وئردی قاباغا

اؤزو یاری یولدا قالدی محبت

منی نه گونلره سالدی محبت؟

محبت کی واردی ، بیر آغیر یولدو

گونده نئچه دفعه بوشالدی دولدو

او قدیر سواللاریم جواب سیز قالدی

نه بیلئیدیم آخی تالامندی دونیا

منی نه گونلره سالاندی دنیا

اونون اوچون پوچ اولور آرزو دیلک ده

طوفاندا سوورولور آدی کولکده

اونسوزدا قارداشیم هر بیر اوره ک ده

سیلینمز لکه دی خالدی محبت

منی نه گونلره سالدی محبت

سویله یین کی اوندان کیم خئییر گؤروب

بهادور ، سونامی ؟ شاه صنم ، غریب ؟

فرهاد شیرین اوچون داغلاری هؤروب

کولونگو بوشونا چالدی محبت

منی گؤر نه گونه سالدی محبت

گئیینیر کئچینیر گونده بیر دونو

قان دیر ، فاجعه دیر ، دهشت دیر سونو

سالدی صحرالارا بدبخت مجنونو

لیلاسین الیندن آلدی محبت

منی نه گونلره سالدی محبت

گئنجیدیم ، بیلمیردیم نه ته هریمیش

سن دئمه غم ایمیش دردیمیش

قهریمیش ، آجی بیر زهریمیش

من ائله بیلیردیم بالدی محبت

منی نه گونلره سالدی محبت

ایواز مین عذابلا چکیردی اونو

سویوخدا شاختادا بوکوردو اونو

ته زه اوره یینده اکیردی اونو

چیخدی خزلی سولدو گولو محبت

منی نه گونلره سالدی محبت

 

بو شراب کوزه سی - صائب تبریزی

بو شراب کوزه سینین کؤلگه سی بس ائتدی منه

داها محتاج دئییلم اؤزگه سینین کؤلگه سینه

هانسی سینمیشلاریمی من یئنی دن برپا ائدیم؟

قلب سینیب ، قول دا سینیب، یوخ کمکی بیر بیرینه

سئل گلن واختا خبرسیزلری بیردن آپارار

وحدت اهلی بو خطردن قورونار سعی له یئنه

هر زمان عشق جوانلاردا داها حساس اولور

تر بوداق قورخولودور کی ، توخونا گؤزلرینه

همسفر وعده خلاف چیخدی ، فقط من یئنه ده

راضی لیق ائیله میشمکی ، بو سفر خوشدو منه

صائبین فیکرینی حبس ائتمه یه یوخ اختیاریم

اؤزگه عالمده یئتر آرزولاری چون یئرینه

ائو : خانه

ائو : خانه

ائو آدامی : اهل خانه

ائو ائشیک : خان و مان

ائو ائشیک صاحابی اولماق : خان و خانواده تشکیل دادن

ائو تؤکمک : خانه تکانی کردن

ائو جیل : کسی که به خانه اش علاقه دارد

ائو دولوسو : پر

ائوسیز : بی خانه

ائوسیزلیک : بی خانه بودن

ائولی : متاهل

ائو ییخماق : خانه خراب کردن

ائوی ییخیلمیش : خانه خراب

ائو ییه سی : صاحب خانه

ائو آروادی : زن خانه دار

ائو قیزی : دختر مجرد در خانه

ائوی باشینا گؤتورمک : خانه را بوی سرش گذاشتن ، سر و صدای زیاد کردن

ائودن چیخماق : قهر کردن

ائوجیک : خانه کوچک ، نام بازی بچه ها

ائو ایشی : کارهای خانه

ائو ایچی : وسایل داخل خانه

کهلیک لر - خسته قاسم

 

کهلیک لر

من گئدیرم سیزی کیمه تاپشیریم

دام اوستونده دوران سونا کهلیک لر

آل - یاشیل گئیینیب ، تیرمه باغلارسیز

نه گیریرسیز دوندان - دونا کهلیک لر

فره کهلیک داغ باشیندا سس ائیلر

قاققیلداشیب بیر - بیریله بحث ائیلر

بیلمیرم توی ائیلر ، یوخسا یاس ائیلر

قایناغین باتیرمیش قانا کهلیک لر

کهلیکین اویلاغی ، قایالار باشی

قاققیلداشیب تاپار یولداش - یولداشی

بره سی برک اولسا اووچوسو ناشی

اوچوب گئدر آسمانا کهلیک لر

گؤزل کهلیک داش اوستونده دوروبدور

گردن چکیب ، نئجه بوینون بوروبدور

هئچ بیلمیرم اووچوسونو گؤروبدور

اوز توتدولار بیابانا کهلیک لر

نه دردینیز وارسا منه سؤیله یین

من گلینجه یوللار اوسته ایله نین

کهلیک لر سیز منی حلال ائیله یین

من گئدیرم اوزاق یولا کهلیک لر

هر ایکینیز یاشیل باشلی سوناسیز

منیم گیزلی دردیم پنهان قاناسیز

آیریلیریق ساغلیقینان قالاسیز

 قاسم  گئدیر داغیستانا کهلیک لر

دؤزه - صائب تبریزی

هانی بیزده ائله جان زلف پریشانا دؤزه

هانی بیزده ائله جان زلف پریشانا دؤزه

امیدیم یوخدو اورک بیرده بو هیجرانا دؤزه

کیم تکبرلویونو سیندیرا بیلمیرسه اگر

عاشقم سؤیله مه یه ، چیخمایا مئیدانا دؤزه

بوردا عشرت می یی دؤنموش یئنه قلبین قانینا

سود اوچون کؤرپه گرک باشلایا افغانه دؤزه

بو جهاندا نه ییمیز واردی کی ، حسرت ده چکه ک

تکجه آرزو بودو ، قلبیم دارا مردانه دؤزه

قیوریلان تئللری ساکت گئجه ده تیتره ر اونون

عاشق ایستر او تئله هر توخونا شانه دؤزه

یوسفه چاتماق اگر ایسته سه دنیادا بیری

یئیه قلبین قانینی بیرده کی زندانه دؤزه

کیم چؤرک دردینی چکمیر ، او یئییر بوردا چؤرک

کیم چؤرک دردی چکیرسه او گرک یانا دؤزه

عشق سرگشته لیگی صابره مخصوص کی دئییل

دئی هانی اؤیله گه می ، دوشسه بو طوفانه دؤزه

 

گون : روز ، خورشید

گون : روز

گون : خورشید

گون اورتا : نیمروز ، وسط ظهر

گون اوزونو : طول روز

گونه باخان : گل آفتابگردان

گون باتان : مغرب

گون چیخان : مشرق

گون باتماق : غروب آفتاب

گون چیخماق : طلوع کردن خورشید

گون دوشن : آفتابگیر

گون دوغان : مغرب

گونده بیر : زود به زود

گون کئچیرتمک : روزگار را گذراندن

گون گؤرمز : جائی که آفتابگیر نباشد ، قوزئی

گونلرین بیر گونونده : روزی از روزها

گونو باشا وئرمک : روز را گذراندن

گونو بوگون : تا به امروز

گونو گوندن : روز به روز

گونو گونه ساتماق : برای انجام دادن کاری امروز و فردا کردن

بوگون : امروز

بوگون کی : امروزی

بوگوندن : از امروز

بیرسی گون : پس فردا

قاراگونلو : سیاه بخت

گونده لیک : روزانه

گوج : زور ، توان ، نیرو ، قدرت

گوج : زور

گوج آلماق : نیرو گرفتن

گوج وئرمک : زور زدن

گوجلو : یر زور ، قوی

گوجلولوک : نیرومندی ، قدرت

گوج سوز : ضعیف

گوج سوزلوک : ناتوانی و ضعف

گوج لندیریجی : نیروبخش

گوجونن : با زور

گوجدن دوشمه ک : از زور افتادن

گوجدن سالماق : تضعیف کردن

گوج لنمک : قوی شدن

گوج له : گوجونه ن ، به زور

گوج گتیرمک : زور آوردن

گوج لشمه ک : قوی شدن

گوجو چاتماق : زورش به کسی یا چیزی رسیدن

 

رباعی لر - عمادالدین نسیمی

 رباعی لر - عمادالدین نسیمی

گل کی مشتاق اولموشام دیدارینا

وئرمیشم جان زلف عنبربارینا

محروم ائتدین چون منی اسرارینا

ای پری گل چک منی بیر دارینا

ای جمالیندان منور آفتاب

دوشدو حسنون پرتووندان آیا تاب

کیپریکین ، زولفون ، قاشین ، ام الکتاب

اولدو اوزوندن یانان یوم الحساب

ای ساچین دوورونده مستور آفتاب

وی اوزون عالمده مشهور آفتاب

اوتانیر حسنوندن ای حور آفتاب

سندن اولدو مست و مخمور آفتاب

ای قمر اوزلو ، گؤتور حق دن نقاب

کیم اوزونده روشن اولدو آفتاب

آرادا منجه ندندیر بو حجاب

شرح ائدیر « من اندها » ام الکتاب

ای ملک مولکونده وجهین آفتاب

ای بویو صدرا ، رخون ام الکتاب

دوشدو جانا آتش هجرینده تاب

شوکی عشقین باغریمی قیلدی کباب

ای اؤزوندن بی خبر غافیل غریب

بیلمه میشسن سری اسرار عجیب

اولماسین بو سیرره محرم هر رقیب

همچنین پنهان گرک راز جبیب

جانیمین جاناناسی سن سن حبیب

خوبلارین فرزانه سی سن سن حبیب

کنت کنزین خانه سی سن سن حبیب

وحدتین دردانه سی سن سن حبیب

بیر ایکی اوچ گون جهاندیر جای گشت

فایدا قیلماز، گئچر گون در گذر

دردیله سن اؤزونو قیلما ملول

شادمان اول تا گلینجه هفت و هشت

یوکوم - خسته قاسم

یوکوم - خسته قاسم

حق باغیندان میوه دردیم ، سایماکی کالدیر یوکوم

لذتیندن دویماق اولماز آبی زولالدیر یوکوم

مشتری ام ساتان اولسا ماتاحینی آلارام

چونکو اؤزوم دور ساتارام لعل میثالدیر یوکوم

..

بئش بوداقدا ، اون یئددی گول گئجه گوندوز دررم

جان ایسته سن من یولوندا بو جانیمی وئرره م

سیندیرمارام بیر کؤنولو باجاردیقجا هؤره رم

ایشله ییب چوخ قازانمیشام پاکدیر حلالدیر یوکوم

..

نامحرمین مجلیسینده بیر آن قاچماز دوداغیم

ایلاهی دن گوج آلمیشام یانار دائم چیراغیم

تیکمه داشلی خسته قاسم ، گئتمه لیدیر ایاغیم

گئجه گوندوز آه چکرم دردی خیالدیر یوکوم

 

صوفیانه اصطلاح لار – اوچ

صوفیانه اصطلاح لار – اوچ

منبع :دیوان اشعار ترکی حکیم ابوالقاسم نباتی

به کوشش  : دکتر حسین محمدزاده صدیق

غبار : سالیک ایله هوی و هوس آراسیندا اولان حیجاب ، پرده

غمکده : پرده لنمک

غیبت : عالمین احوالیندان خبرسیزلیک

فرح : حققه و اصیل اولموش خشصین معنوی عالمی

فنا : سالیکین معنوی جهتدن تمامیله تمیزله نیب وصالا چاتماسی

فراق : حققه چاتماق اوچون سالیکین حرام عمللردن اوزاقلاشماسی ،

 آیریلیق مقامی

فغان : گیزلی سیررلرین اظهاری

قلندر : هوی و هوسدن اوزاق اولان شخص

قامت : قلبین علوی عالمه رغبتی

قاب قوسین : حق ایله بیرله شمک

قبله : قلبین اوز چئویردیگی نقطه

قد : نظرین وحدت عالمینه یؤنلمه سی

قدح : حقیقتین گؤرونمه حالی

کاسه : عاشیق معشوق آراسینداکی واسطه

کافر : وحدتین بیر اوزلو عارفی

کعبه : وصل مقامی

کلیسا : شاهیدلیک و ظهور عالمی

کوی : قوللوق و بنده لیک یئری

گلزار : باطنی عالمین صفاسی

گیسو : قارانلیق آختاریش یئری

لب : معنالار عالمی نین سؤزله تظاهیری

لطف : معشوقون عاشقه نوازشی

لقا : معشوقون حقیقتن عاشیق گؤزونده ظاهیر اولماسی

محبوب : حققین جمالی و مطلق وجودو

مژگان : عارفین عالمده واقع اولان خیالی

مست : شوق و ذوق اهلی

مرید : داخیلی عالمین پاک ائدن شخص

مسجد : محبوبو مشاهیده ائتمکه مانع اولان یئر

مطرب : عیشرت مجلیسینده سالیکه سیرلری باشا سالان شخص ،

معنا عالمینین فیض بخش ائدنی

مطلوب : آختاریلان حققین صورتی

ملاحت : ایلاهیاتین سونسوز کمالی

مغنی : فیض یئتیرن سالک

می : سالیکین بوتون معنوی تورلاردان خبردار اولماسی ایچون واسیطه

میخانه : وصاله چاتانلارین قلبی

می فروش : کامیل پیر ، وصله چاتان مرشد

میکده : مستلیک و عشق مسکنی

مینا : عاشق معشوق آراسیندا مرحمت

ناز : معشوقون عاشیقه وئردیگی قووه ت

نافه : حققین طرفیندن سالیکه گلن الهام

نای : محبوبون سفاریشی

نسیم : سالیکین قلبینه آخان آراسی کسیلمز فیض

نماز : سالیکین سعیی

نیم مست : عشقدن خبردار شخص

وجود : عاشیق و معشوق صفاسی

وصال : وحدت مقامی ، حققه چاتماق مرتبه سی

وفا : ایلک عهدی یئرینه یئتیرمک

ولایت : حققه چاتماق ایچون آراداکی مانعلری آرادان قالدیرماق

هیجران : حققه آپاران یولدان اوزاقلاشماق ، مقصددن کنار دوشمک

هوشیارلیق : عشقین تاثیریندن خیلاص اولماق

یار : روحون صفاسی

یاقوت : نفسین پاکلانمیش جؤوهری

یارلیق : ایلک مرحمتین دوامی

آتاسؤزلری - بیر- 35

آتاسؤزلری بیر - بهزاد بهزادی

بیر الین اود اولسا او بیری سو اولسون  : اگر از یک دست می

 گیری با دست دیگر ببخش.

بیر الدن سس چیخماز : یک دست صدا ندارد.

بیر تاختاسی اسگیکدیر : یک دانگ عقلش کم است.

بیر داش آلتدا بیر داش اوسته : شتر دیدی ندیدی

بیر دئدیگی ایکی اولماز : حرفش دوتا نمی شود.

بیر دری بیر سوموک : خیلی لاغر و استخوانی شده

بیر دوسلوق قالار : فقط دوستی ماندنی است

بیر شئی سنی دینگیلده دیر : یک چیزی قلقلکت می دهد.

بیر یاسدیغا باش قویماق : با هم تا آخر عمر زندگی مشترک

داشتن.

بیرینین اوستونه بئشینی قویدو : یک کلاغ چهل کلاغ کرد

اللهم بیر – بیر : آسیا به نوبت

 

صوفیانه اصطلاح لار – ایکی

صوفیانه اصطلاح لار – ایکی

منبع : دیوان اشعار ترکی حکیم ابوالقاسم نباتی

به کوشش  : دکتر حسین محمدزاده صدیق

چنگ : سالیکین گؤرونن سیرری ، شوق و ذوق کمالاتی

حجاب : معشوقه چچاتماق یولوندا مانیعه

حسن : کمالاتین بیر یئره توپلانماسی ، عضولرین تناسبو

خال : وصالی مشکل اولان حققه وارماق

خرابات : فنا مقامی ، معنا عالمی

خرقه : وجودون ظاهیری

خمار : کامیل پیر ، وصله چاتمیش مرشد ، تجلی و جاذبه لره یاخین سالیک

خم زلف : ساچین قیوریمی ،ایلاهی سیررلر

خواب : اختیاری یئنیلیک بیلرکن اؤزونو فنا ائتمک

خط : حققین جمالینین ظهورو

دف : حقیقی معشوقون طالیبی

دل : کامیللیک و تاماملیق مرکزی

دلدار : روحون صفاسی

دلبر : اورکده اولان دوسلوقون رمزی

دیر: انسان وجودو و موهوم عالم

دین : پریشانلیق زامانی باش وئرن اعتقاد

ذوق : کشفلرین نتیجه سی

ذقن : لذت محلی ، حقیقی مشاهده مکانی

ریند : هوی و هوسدن کنار اولان شخص ، عاریف

روح : محنتلر محلی

ریحان : سالیکین زحمت باهاسینا الده ائتدیگی ضیاء

رمز : ایلاهی سیررلرین تمثالی

رخ : فطری گؤزللیگین تظاهری

زکات : واجب ایشدن امتناع

زردی : شکسته نفسلیک نشانه سی

زولف : آغلاگلن ، حس ائدیلن جزیی و کلی امکانلارین مرتبه سی

زنار : کامیل مرشده خیدمت ، واحید مسلک

زهد : حققه یاد اولان عامیللرین اورگی تمیزلمک

ساربان : حقیقت یولونو گؤسترن

ساغر لبریز : حقیقتی درک ائتمیش مردک آدام

سالیک : حققه چاتماق اوچون جد و جهد ائدن

ساقی : معنا عالمینین فیض بخش ائدنیذوق وئرنی

سخن : ایلاهی اشاره

سرو : معرفت

سیمرغ : کامیل انسان

شراب : ایلاهی عالم

شمع : ایلاهی نور

شیدا : شوق اهلی ، دنیا قایغیلاریندان خیلاص اولموش عاشق

شیوه : موقتی جاذبه

صبح : سالیکین آرزولارینین طلوع ائتمه سی ، حقیقت جمالینین غیب عالمدن گؤرونمه سی

صراحی : عارف شخصین قلبی

صنم : روحون صفاسی

صفا :قلبین پاکلیغی

ظهور : جد و جهد یولیله حقیقت نورونو مشاهیده ائتمک

عارض : حققین تظاهر ائتدیگی

عارف : قورخو بیلمین ، عاغیللی و آننی آچیق شخص، هر شئی ده حققی گؤرن

عشرت : عارفین اؤز سئوگیلیسیله انسیت باغلاماسی و فیض آلماسی

عاشق : نفسینی و وجودونو کمالا چاتدیریب ، حققین جمالینا مفتون اولان شخص

عنقا : کامیل انسان

عید : بیرلیک مقامی ، بیرلیک محلی