تبليغاتX
زن متولد ماکو 2

جر جناوار سؤزلوکو

بو جنوارلار آذربایجاندا بول دور . آرتیق اوخوماق اوچون ماهنامه آذربایجانین ضمیمه سینه  باش وورون .

قافلان : پلنگ

ورشک : سیاه گوش

جئیران: آهو

قوچ آرگالی : قوش و میش ارمنی

کئچی ، تکه : کل و بز

قارا خوروز : سیاه خروس

دیک قویروق اؤردک : اردک سر سفید

قارتال : عقاب طلائی

شاه قارتال : شاه باز

لاچین : لاچین

قیزیل قوش : ترلان

اترگی : بحری

یاتاغان : افعی

قلم قاش ایلان : افعی زنجانی

بالا یاتاغان : افعی البرزی

شجاع : سجاع

سو ایلانی : مار آبی

کرتنکله : آگامای قفقازی ، سوسمار

ایلانا آغ وئرن : سوسمار سبز خزری

قورباغا : وزغ معمولی

گؤی قورباغا : قورباغه درختی

قیزیل آلا : قزل آلای قرمز

قارا بالیق : سیاه ماهی

آغ بالیق : مروارید ماهی

ناققا بالیق : ماهی اسبله

+ نوشته شده توسط شهربانو در یکشنبه یازدهم مرداد 1388 و ساعت 18:32 |

دن ، دان : از

سؤزلریندن : از حرفهایت

گؤزلریندن : از چشمهایت

ائودن : از خانه

ائشیک دن : از بیرون

هیرسیندن : از عصبانیت

گؤلمک دن : از خنده

غربتدن : از غربت

پیشیکدن : از گربه

قورخوسوندان : از ترسش

قورخودان : از ترس

قاپی دان : از در

قاپی دالیسندان : از پشت در

هیرسیندن بیلمیردی نئینه سین : از شدت عصبانیت نمی دانست چه بکند.

سؤزلریندن هئچ بیرزاد باشا دوشمه دیم : از حرفهایت هیچ چیز نفهمیدم.

گؤلمک دن آز قالیردی بوغولا : از شدت خنده داشت روده بر می شد.

قورخوسوندان تیتریردی : از شدت ترس می لرزید.

آجیندان اؤلوردو : از شدت گرسنگی داشت می مرد.

سئویندیغیندن یادیندان چیخدی قاپینی باغلییا. : از شدت خوشحالی یادش رفت در را

 ببندد.

توسکودن آز قالدی بوغولسون : از دود کم مانده بود خفه شود.

+ نوشته شده توسط شهربانو در چهارشنبه هفتم مرداد 1388 و ساعت 21:19 |

سؤزلوک - ت

تاپا : آغیزلیق ، قاپاق

تاپپا تاپ : شاپپا شوپ ، تاپداماق سه سی

تاپدیق : اله گتیردیک ، گؤزله مه میشدن اله گلمه

تاپشیریق : بیری سینین نین یانیندا بیر نه سنه قویما

تاپقیر : آت ائششک بئلینه باغلانان ایپ

تاپماجا : تاپیلمالی بیر سؤز

تاپیشما : بیری بیرینه چاتما

تاتاری : رئزین قامچی

تاخیل : بیتگی بوغدا آراپا کیمی بیر اکین لر

تاخیل بیچه ن : آرپانی بوغدانی ییغیشدیران

تارلا : زمی

تاغالاق : قارقا

تالاشا : آغاج دمیر نارینی

تالوار : آلاچیق

تامارزی : گؤرمه میش

تامو : اؤلندن سورا سوچلولارین یئری ، جهنم

تای بوینوز : بیر بوینوزلو

تای : توش ، یولداش

تایا : اوت قالاغی

تای دئییشیک : او تای بو تای، ته رسه

ته رلان : چالاغان ، قیرقی

ته زک : مال داوار پوخو

ته که : ائرکک کئچی

ته گه : قاوین قارپیز بامادور تاغی

ته نه ک : زوغ

ته نه : سیرغا

+ نوشته شده توسط شهربانو در چهارشنبه سیزدهم خرداد 1388 و ساعت 12:24 |

قول : بازو

قول : شاخه درخت

قول آتماق: پر از شاخ و برگ شدن درخت

قول باسدیرماق: خواباندن شاخه درخت در زیر خاک ، نوعی روش تکثیر گیاهان

قول بوداغ : شاخ وبرگ

قول بوداغ آتماق: شاخ و برگش زیاد شدن

قول بوداغلی : پر شاخ و برگ

قول آچماق : با آغوش باز قبول کردن

قولباغی : دستبند

قول بویون : دست به گردن

قول بویون اولماق : دست در گردن همدیگر انداختن

قول زورونا : به زور بازو

قولونون زوروینان اله گتیرمک : به زور بازو به دست آوردن

قولو زوربا : قلدر، زورگو

قولوزوربالیق : زورگوئی

قولو زوربالیق ائیله مک : زورگوئی کردن

قولو کسیک : دست بریده

قولو باغلی : دست بسته ، امکان انجام کاری را نداشتن

قول قاناد: پر و بال

قول قاناد آچماق : آزادی پیدا کردن برای انجام کاری

قول قانادی قیریلماق : بی یار و یاور شدن

قول قولا : بازو به بازو

قول قولا وئرمک : به کنم همدیگر کاری را انجام دادن

قولوچیرمکلی : آستین بالازده و آماده

 

+ نوشته شده توسط شهربانو در جمعه هجدهم بهمن 1387 و ساعت 12:50 |

سؤزلوک پ

پاپاق : کلاه ، نوعی کلاه بافته شده

پاپاقچی : کلاه فروش ، کسی که کلاه دوست دارد

پاپاق سیز : بدون کلاه

پاپاق لیق : هر چیزی که برای کلاه بافتن و درست کردن

 مناسب باشد

پاپروز : کاغذ سیگار، سیگار

پاپیش: پاپوش ، کفش

پاچا : پاچه

پاچاچی : کله پاچه پز

پاخلا : باقالا

پاخلا پیلو و : باقالی پلو

باقلاوا : شیرینی باقلوا

پاخیل : خسیس ، بخیل

پاخیل لیق : خسیسی ، بخیلی

پارا: تکه پارچه

پارام پارچا : تکه پارچه

پاس : زنگ

پاسلانمیش : زنگ زده

پامبیق : پنبه

پالتار : لباس

پالچیق : گل

پای : سهم

پای بؤلوش : تقسیم

پاراپوتخا:تکه پاره، خرده ریزه  ( گؤنده رن : محرم منصوری زاده )

 

+ نوشته شده توسط شهربانو در شنبه بیست و هشتم دی 1387 و ساعت 1:27 |

آشاغی : پائین

آشاغی باش : پائین دست

آشغی دا : در پائین

آشاغی دان : از پائین

آشاغی داکی : در پائین ، آنچه که در پائین است

آشاغی دوشمک : پائین افتادن ، در کاری تنزل کردن

آشاغی یا سالماق : به پائین انداختن

آشاغی لاشماق : پائین آمدن

آشاغی لاتماق : پائین آوردن

آشاغی ائله مک : پائین کردن

باشینی آشاغی ائله مک : موجب سرافکندگی شدن

آشاغی دان یوخاری یا : از پائین به بالا

آشاغی یا ساتماق : به قیمت پائین تر از ارزش فروختن

+ نوشته شده توسط شهربانو در چهارشنبه بیستم آذر 1387 و ساعت 19:54 |

آغ : سفید

آغ آلما : سیب سفید

آغارتماق : آق ائله مک

آغ باش : سفید موی

آغ ساققال : ریش سفید

آغ بیرچک : گیس سفید

آغ بیرچکلی: گیس سفید

آغ تورپاق: خاک آهکی

آغ تیکان : خار شتر

آغ چیل : سفید و سیاه ، مایل به سفید

آغجا : سفید ، نام دختر

آغ سو : آب مرواید چشم

آغ سو گتیرمک : مبتلا به بیماری آب مروارید در چشم شدن

آغ سؤیود : صنوبر

آغ شین : سفید روی

آغ قیزیل : طلای سفید

آغ گون : روز خوش

آغ گونه چیخماق : خوشبخت شدن

آغ لیق : سفیدی

+ نوشته شده توسط شهربانو در یکشنبه هفدهم آذر 1387 و ساعت 20:54 |

بیر خیرداجانا قاب قاجاق سؤزلوکلری

 

قازان : دیگ

بولوت : دیس

مه ژمه : سینی

دوز قابی : نمکدان

سوماق پالان : آبکش

زیر : نعلبکی

چایدان : قوری

گویوم : تنگ آب

چای سوزن : آبکش چای

ات دؤیه ن : گوشت کوب

چومچه : قاشق آشپزخانه

سه له : زنبیل

پیچاق : چاقو

قاپاق آچان : در بازکن « نوشابه »

قاپاق : در ( قابلمه ، قوری و ... )

قوروشقا : فنجان دسته دار فلزی

ترکی آذربایجانی و فارسی ده اولان بیرلیک سؤزلر

بوشقاب : بشقاب

قاشیق : قاشق

چه نگه ل : چنگال

کارد : کارد

قابلاما : قابلمه

تاوا : تابه

سماور : سماور

فینجان : فنجان

نعلبکی : نعلبکی

ایستیکان : استکان

لیوان : لیوان

نمکدان : نمکدان

قددان : قندان

سوفره : سفره

هه وه نگ : هاون

هه وه نگ دسته : دسته هاون

پییالا : پیاله

ملاغا : ملاقه

کفگیر : کفگیر

...

عزیز باجی قارداشلاریم منیم یادیمدان چیخانلاری آرتیرساز چوخ گؤزل اولار

 

+ نوشته شده توسط شهربانو در پنجشنبه شانزدهم فروردین 1386 و ساعت 22:35 |

                    شیرین

 

شیرین : یکی از مزه های اصلی ، خوش مزه

شیرنی : خوردنی که شیرین است .

شیرنی چی : شیرینی فروش ، شیرینی پز ، کسی که شیرینی زیاد دوست دارد.

شیرنی ایچمه ک : برگزار کردن مراسم نامزدی ، نامزد کردن دو جوان

شیرنی پیشیرمه ک : شیرینی پختن

شیره : شیره و عصاره

شیره لی : پر از شیره ، شیره دار

شیرین خوره ک : غذای شیرین مثل حلوا ، خاگینه

شیرین دیل : خوش صحبت ، بچه ای که تازه حرف زدن را شروع کرده

شیرین اوشاق : بچه بامزه و دوست داشتنی

شیرین دیل تؤکمه ک : خوش و دلنشین حرف زدن

شیرین سو : آب گوارا و نوشیدنی

شیرین – شیرین دانیشماق : خوش و دلنشین صحبت کردن

شیرین له شمه ک : شیرین شدن

شیرین له تمه ک : شیرین کردن

شیرینلیک : شیرینی و مهربانی ، خوشایند بودن

شیرین یوخو : خواب شیرین

شیرین یوخویا گئتمه ک : به خواب شیرین فرو رفتن

شیرین یوخو گؤرمه ک : خواب شیرین دیدن

+ نوشته شده توسط شهربانو در شنبه چهارم فروردین 1386 و ساعت 0:3 |

بیر خیرداجانا بایرام سؤزلوکلری

 

بایرام : عید

بایرام ائوی تؤکمه ک : خانه تکانی عید کردن

بایرام آخشامی : شب عید

بایراما یاخین : نزدیکیهای عید

بایرامدان قاباق : قبل از عید

بایرامدان سورا : بعد از عید

بایراملیق : عیدی

بایراملیق وئرمه ک : عیدی دادن

بایراملیق آلماق : عیدی گرفتن

بایراملیق ییغماق : عیدی جمع کردن

بایرام گؤروشو : دید و بازدید عید

بایرام گؤروشونه گئتمه ک : به دید و بازدید رفتن

بایرام گؤروشوندن گه لمه ک : از دید .و بازدید عید برگشتن

بایرام گولو : گل نوروز

بایرام گونو : روز عید

بایرام اولدوزو : ستاره کریسمس ( نام آلمانی این گل وایناختز اشترنه است ) که می توان به زبان فارسی ستاره کریسمس و به زبان ترکی آذربایجانی بایرام اولدوزو ترجمه کرد این گل از نظر ظاهری یک کمی شبیه حسن یوسف است برگهایش به رنگ سبز است و در اواخر پائیز برگها به رنگ قرمز جوانه می زند و در وسط گیاه مثل یگ شاخه گل به نظر می رسد و بعد از دی ماه باز برگهای سبز جوانه می زنند . . این گیاه رنگهای متنوع دارد و من اطلاعات زیادی از آن ندارم فقط با توجه به گلدانی که در اتاقم و پشت پنجره است نوشتم .

یئتدی له وین : چارشنبه یئمیشی ، آجیل چهارشنبه سوری

چارشنبه بازاری : بازار و خرید چهارشنبه شوری

بایرام یومورتاسی : تخم مرغ رنگی سفره هفت سین

بایرام دولماسی : دلمه برگ مو که آن قدیمها مادربزرگم می پیچید و روز عید روی اجاق می گذاشت همراه با همرای تازه نوروز بوی خوش دلمه در فضا می پیچید .یادش به خیر .

....

سفره هفت سین :

سنبل : سونبول ، یازین یئتیشمه سینی خبر وئره ن

سبزه : گؤی ، ایلین شادلیقی صفاسی

سرکه : سیرکه ، شراب یئرینه سفره یه دوزولور خوشلوق نیشانی

سمنو : سه مه نی ، خیربرکت و نعمت نیشانی

سیر : ساریمساق ، سوفره نین آجانی ، بیلریک کی ساریمساق قارین قورساغی میکروبلاردان تمیزلر

سماق : سوماق ، یاشامین آغیز دادی

سیب : آلما ، سئویب سئویلمه ک نیشانی

سنجد : ایده ، یاشاماق سئویلمه ک یاشاییش نیشانی

سکه : دمیر پول ، برکت و وارلی لیق

آینه و شمع : آیناینان موم ، ایشیقلیق نیشانی

تخم مرغ : یومورتا ، دوغوب دوغولماق آرتا گلمه ک نیشانی

اسپند : اوزه رلیک ، پیس گؤزدن ساخلانماق نیشانی

کتاب آسمانی : الله هین کیتابی ، اینانج و ایمان نیشانی

ماهی قرمز : قیرمیزی بالیق ، یاشاماق و شادلیق گؤزللیق نیشانی

اگر ایستیرسیز قیرمیزی بالیقیز چوخ یاشاسین اونو آرتیق سس اولان یئره ، تاقچایا قویمایین ، اوجا سه س اونو تئز اؤلدوره ر . بیرده گون قاباقیندا قویمایین . اوتاقدا ائله بیر یئره قویون کی گون اورایا هئچ دوشمه ز .

اگر میخواهید ماهی قرمز شما زیاد عمر کند او را در اتاقی که صدا زیاد است نگهداری نکنید و همچنین سعی کنید در سایه و دور از تابش آفتاب باشد و نور خورشید موجب مرگ تدریجی این حیوان کوچک زیبای بی گناه می شود . همین که از دریای بی انتها گرفته و در قفس زندانی کرده ایم برایش کافیست .

+ نوشته شده توسط شهربانو در چهارشنبه بیست و سوم اسفند 1385 و ساعت 1:41 |

            بیر آزجانا دا اوشاقلیق عالمینین سؤزلوکلریندن

۱ -آردا ووردو

۲ - آنا منی قوردا وئرمه

۳ - آنام منه کور دئییب

۴ - آیاق جیزیغی

۵ - آد شهرت

۶ - آششیق

۷ - الیم یاندی

۸ - ایپ کئشدی 

۹ - به ربه رینجی

۱۰ - بئش داش

۱۱ - بیز دارینی سه په روخ سه په روخ

۱۲ - دسمال سالدی

۱۳ - دسمال گیزلتدی

۱۴ - دومبالان پیسدان

۱۵ - کاباب کاباب

۱۶ - کوف

۱۷ - کئش اویونو

۱۸ - گیزلن پارانج

۱۹ - گؤز باغلادی

۲۰ - قاچان قاچان ( قاوالا قاچدی )

۲۱ - قوندوم کؤچدوم

۲۲ - قوناق باجی

۲۳ - سیچان پیشیک

۲۴ - نوقطه نوقطه

۲۵ - مازی

بو سؤزلوکلری ده دان اولدوز گؤنده ریب :

 

۲۶ - گئيش گويدي
۲۷ - هف سنگ
۲۸ - اوشدي اوشدي قارقااوشدي
۲۹ - اوش دؤز
۳۰ - طناب گئشدي
۳۱ - ايستوپ ايستوپ
۳۲ - شاربازي

http://uldoozlar.blogfa.com/


+ نوشته شده توسط شهربانو در دوشنبه هفدهم مهر 1385 و ساعت 22:18 |

داغ داش ، ائو ائشیک سؤزلوکلری

داغ : کوه

داغین اته یی : دامنه کوه

داغین باشی : قله کوه

داش : سنگ

داشلیق یئر : سنگلاخ

دئنیز : دریا

لپه : موج

شپه : موج

دالغا : موج

چای : رود

چای قیراغی : کنار رودخانه

آرخ : جوی

قه نوو : قنات

سو قویوسو : چاه آب

گؤز : چشمه

بولاق : نهر ، جوی

بری بیابان : صحرای بی آب و علف

چؤل : صحرا

زمی : مزرعه

مئشه : جنگل

یئر : زمین

توپراق : خاک

پالچیق : گل 

زیغ : گل

سوواق : کاه گل

سوواقلیق : کاه گلی

لیغ : لجن

که رپیج : آجر

پیشمیش که رپیچ : آجر پخته

چیی که رپیج : آجر خام

بولوک : آجر سیمانی

سیمیند : سیمان

خیم : زیر بنا

بینؤوره : زیر بنا

دووار : دیوار

دام : سقف

بوجاق : گوشه

در دووار : در و دیوار

ائو ائشیک : خانه

آوادانلیق : خانه

ائوین ایچی : وسط خانه

ائو ایچی : وسایل خانه

اوتاق : اتاق

دیلاب : اشکاف کوچکی که داخل دیوار درست می کردند . قدیمها دیوار را ضخیم می ساختند و داخل دیوار طاقچه هایی با در درست می کردند که به آن دیلاب می گفتیم .

تاخچا : طاقچه

ساندیخانا : صندوقخانه ، اتاق کوچک پش اتاق اصلی که بدون پنره هم هست .

قه فخانا : هال کوچک ، دهلیز

قوناق اوتاغی : اتاق میهمان

ال اوتاغی : اتاق نشیمن

ته نه بی : اتاق بزرگ پذیرائی برای میهمانیها

میتباخ : آشپزخانه

ماوال : توالت ، مستراح

حه یه ط : حیاط

حوووز : حوض

بو سؤزلوکلری ده عزیز غریبه گؤنده ریب  ( خرمدره )

سو باشي : كنار آب ، كنار چشمه
دول : دلو آب
دول : دره كوچك كه محل سيلاب است ، گودي بين دو بلندي
اكين : كشتزار ، محل كشت ، مزرعه
بولاغ : چشمه آب
بند : آبگير ، استخري كه با بستن مسير آب درست مي كنند
سيل : رودخانه
پالچوق : گل
زيغ ليق : لجن زار
زيغ : لجن
خره : گل شل و آبكي
لاوا : گلي كه براي سفيد كردن ديوار كاهگلي بكار مي برند
سامان : كاه
كه ريز : كاريز
دوش : سينه كش كوه
رفه يا رفع : طاقچه بلند
باجا : سوراخي كه در پشت بام براي بيرون رفتن دود مي گذارند
موغار : انبار و انباري
مع جر : نرده چوبي
ايوان : محل سر پوشيده جلو اتاقها
كه رپيچ كسمه : خشت زدن ، خشت ساختن
كولان : آلونك گلي داخل مزرعه
دام سالماق : خانه ساختن
http://astireh.blogspot.com/  غريبه

+ نوشته شده توسط شهربانو در دوشنبه بیست و هفتم شهریور 1385 و ساعت 23:37 |
 

بیزیم بدنیمیزده اولانلار : اعضای بدن ما ( ۳ )

توک ، قارین قورساق


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط شهربانو در سه شنبه بیست و چهارم مرداد 1385 و ساعت 23:29 |
 

بیزیم بدنیمیزده اولانلار : اعضای بدن ما ( ۲ )

آیاق ، ال


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط شهربانو در سه شنبه بیست و چهارم مرداد 1385 و ساعت 23:26 |
 

بیزیم بدنیمیزده اولانلار : اعضای بدن ما ( ۱ )

باش ، قولاق ، آغیز ، بورون ، ال ، آیاق ، ...


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط شهربانو در سه شنبه بیست و چهارم مرداد 1385 و ساعت 23:15 |
 

سؤزلوکلر

نه : چه

نه م کیم : یک کسی ( که نمی شناسم )

ده : هم

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط شهربانو در شنبه دهم تیر 1385 و ساعت 0:11 |
 

  جه ناوارلار : حیوانات


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط شهربانو در سه شنبه ششم تیر 1385 و ساعت 14:57 |
 

                   سؤزلوک ( ک )

                     ائیله مله ر  


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط شهربانو در چهارشنبه سی و یکم خرداد 1385 و ساعت 20:48 |

 

                              گلها و میوه ها

 

 Weihnachtsstern (Euphorbia pulcherrima)

 (
vergrößern
Weihnachtsstern (Euphorbia

اسم این گل به زبان آلمانی ( وایناختز اشترنه ) است که معادل فارسی آن ستاره کریسمس می شود و می توانیم به ترکی آذربایجانی بایرام اولدوزو بنامیم .

این گل زینتی گلبرگهای سبز دارد که با فرارسیدن زمستان و کریسمس مسیحیان به تدریج گلبرگهائی به رنگ قرمز در می آورد و مانند ستاره می درخشد . و با گرم شدن هوا باز گلبرگهای رنگی جای خود را به برگهای سبز رنگ می دهد . این گل به رنگهای زرد و نارنجی و سفید و قرمز کم رنگ و .. نیز دیده می شود .

وایناختز اشترنه = ستاره کریسمس ( بایرام اولدوزو )  

  

عکس از : ویکی پدیا ( به زبان آلمانی )   

         


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط شهربانو در یکشنبه بیست و هشتم خرداد 1385 و ساعت 17:38 |
 

درمانهای گیاهی ( طب سنتی در منطقه مشکین شهر )

برگرفته از کتاب نگاهی به آذربایجان شرقی

به قلم : ایرج افشار ( سیستانی )


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط شهربانو در پنجشنبه بیست و پنجم خرداد 1385 و ساعت 11:1 |

 

                       سؤزلوک ( ش )

 

              ائیله ملر

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط شهربانو در دوشنبه پانزدهم خرداد 1385 و ساعت 17:18 |
 

                              بؤجوکلر : حشرات


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط شهربانو در جمعه پانزدهم اردیبهشت 1385 و ساعت 19:4 |